09:34 ICT Thứ ba, 29/07/2014
h

Menu

dnnd
lsv
qp
ptt
lqp
nxm
ttl
tqt
LTA
lhn
ndk

Thống kê truy cập

Đang truy cậpĐang truy cập : 1


Hôm nayHôm nay : 609

Tháng hiện tạiTháng hiện tại : 86854

Tổng lượt truy cậpTổng lượt truy cập : 4358469

Trang nhất » Tin Tức » Nghiên cứu - Phê bình

Tài trí của Bác Hồ qua những câu đối lúc Người còn niên thiếu

Thứ bảy - 06/08/2011 18:30

Tài trí của Bác Hồ

qua những câu đối lúc Người còn niên thiếu

 

Câu đối là một loại hình văn học thường được các bậc túc nho sáng tác trong dịp mừng xuân, mừng thọ hay thi đỗ, mừng nhà mới…Đây là một phương tiện để ứng phó trong mọi tình huống nhằm thể hiện tài đức và chí khí của người sáng tác. Thời còn niên thiếu, Bác Hồ cũng đã có những câu đối mà qua đó, Người đã thể hiện sự thông minh, mẫn cảm và ý chí cách mạng của mình.

Luc 10 tuổi, Người theo học chữ Hán cụ đồ cử nhân Vương Thúc Quý. Một lần, thầy ra bài cho học trò làm đôi câu đối, trong đó có hai từ Chung SơnTrắc Lĩnh (hai địa danh ở tỉnh Nghệ An). Lúc thầy gọi, trò Cung (tên của Bác Hồ thuở nhỏ) liền đọc:

Chung Sơn vượng khí thành kiên cố

Trắc Lĩnh đa vân thị lão niên

(Nghĩa là:

Núi Chung khí tốt nên kiên cố.

Non Lĩnh nhiều mây hoá lâu năm).

Cả lớp ngạc nhiên vì câu đối ấy chưa ai làm được, còn thầy Vương Thúc Quý thì nói: “Thầy dạy học lâu năm, nhiều học trò đã đỗ đạt cao hơn thầy nhưng chưa thấy có trò nào thiên tư như trò Nguyễn Sinh Cung. Với hai từ Chung SơnTrắc Lĩnh mà trò Cung đã tạo nên một bức tranh hùng vĩ và tráng lệ. Trò quả có tài vẽ tranh bằng thơ”.

Một lần khác, nhân thấy một học trò rót dầu dây ra đế đèn, thầy Quý liền ra vế xướng để thử trí thông minh của các trò:

Thắp đèn lên, dầu vương ra đế.

Trong khi các bạn đồng môn còn đang suy nghĩ thì Nguyễn Sinh Cung đã lễ phép đứng lên, xin được đối lại rằng:

Cưỡi ngựa phi, thẳng tấn lên đường.

VươngĐế ở đây đều có hai nghĩa. Vương là dây ra, rơi rớt ra ngoài nhưng cũng có nghĩa là vua; Đế có nghĩa là cái đế đèn mà cũng có nghĩa là hoàng đế. Còn trong vế đối lại của trò Cung thì TấnĐường cũng có hai nghĩa.Tấn là tiến lên, mà cũng có nghĩa là Nhà Tấn (một triều đại phong kiến Trung Hoa) và Đường là đường đi mà cũng có nghĩa là Nhà Đường. Vế đối của trò Cung không chỉ chỉnh về ý và lời, mang ý nghĩa sâu rộng mà còn thể hiện khẩu khí mạnh mẽ, ý chí quyết tâm ra đi mong giúp ích cho nước nhà.

Vào một ngày xuân năm Ất Tỵ (1905) - lúc đó cậu Nguyễn Sinh Cung sắp 15 tuổi, nhà cách mạng Phan Bội Châu đã về thăm làng Sen để đàm đạo vận nước với cụ Phó bảng Nguyễn Sinh Sắc - thân sinh Bác. Khi được hỏi về kế sách làm cách mạng, cụ Phan Bội Châu đã trả lời bằng một vế đối:

Tiết hậu đăng trình, lao cán thiên trùng, vọng hoàn thắng viện

(Nghĩa là: Sau Tết lên đường, công việc ngàn trùng vất vả, ước mong tìm được viện trợ). Nhân dịp đó, cậu Cung xin phép được đối lại:

Đông tiền thượng lộ, tri khu vạn lý, cầu đạt chính thư

Nghĩa là: Trước mùa đông, tôi cùng lên đường, rong ruổi đường dài, mong tìm được một kế sách đúng). Hai vế đối trên phần nào thể hiện sự khác nhau trong tư tưởng, quan điểm làm cách mạng của hai nhà yêu nước: Trong khi Phan Bội Châu hoài vọng tìm kiếm sự giúp đỡ về tiền bạc, vũ khí, con người…từ các nước đế quốc khác thì Nguyễn Sinh Cung lại chú trọng đến việc tìm ra đường lối, phương pháp làm cách mạng đúng đắn nhất, để sau đó giải phóng dân tộc bằng chính sức mạnh của dân tộc mình. Đường lối cách mạng đúng đắn đó chính là đường lối cách mạng vô sản của chủ nghĩa Mác-Lê nin mà sau này Người đã tìm ra và lãnh đạo dân tộc ta giành thắng lợi trong công cuộc đấu tranh giành độc lập cho nước nhà. Qua vế đối này, Người đã thể hiện tầm nhìn sâu rộng và nhãn quan chính trị mẫn tiệp trước tình hình của đất nước và thế giới lúc bấy giờ…

 

TRẦN VĂN LỢI 

Tổng số điểm của bài viết là: 2 trong 1 đánh giá
Click để đánh giá bài viết
Từ khóa: n/a
Comment addGửi bình luận của bạn
Mã chống spamThay mới

Những tin mới hơn

Những tin cũ hơn

 

Giới thiệu

LỜI NGỎ

Thưa cùng tất cả quý bạn đọc!        Trải qua hàng ngàn năm dựng nước và giữ nước, đất Nam Định địa linh nhân kiệt đã ghi dấu ấn cùng với thời gian và lịch sử dân tộc bằng bao chiến tích lẫy lừng của cha ông cũng như bao lời văn áng thơ bất hủ của các bậc tiền...

Thông báo - Kết nối

Quỹ
Thông báo

Bạn biết gì về quê hương Nam Định?

Là một trong những vùng đất phát tích của triều đại nhà Trần

Là trung tâm kinh tế văn hóa của vùng châu thổ sông Hồng

Là đất học với nhiều văn nhân tài danh